Trang thông tin điện tử Đảng bộ tỉnh Ninh Bình

Doanh nghiệp nhỏ và vừa bên "bữa tiệc" EVFTA

19/6/2020 18:10   47
Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-Liên minh châu Âu (EVFTA) có hiệu lực sẽ đem lại cơ hội đa dạng hóa thị trường và thúc đẩy xuất khẩu (XK) hàng hóa của Việt Nam vào thị trường Liên minh châu Âu (EU) đầy tiềm năng.

Nhưng điều đó không có nghĩa là doanh nghiệp (DN) Việt Nam có ngay mọi thứ trong “bàn tiệc” EVFTA. Có thể tham gia vào bữa tiệc hay không, bàn tiệc đầy hay vơi, hoàn toàn phụ thuộc vào sự chủ động, vươn lên, chuyển hóa thời cơ thành lợi ích của Chính phủ và cộng đồng DN Việt Nam.

Thị trường tiềm năng nhưng khó tính bậc nhất

EU là khu vực kinh tế thịnh vượng bậc nhất thế giới với quy mô GDP lên tới 18.000 tỷ USD. Mỗi năm thị trường 500 triệu dân này có nhu cầu nhập khẩu gần 2.400 tỷ USD, là thị trường nhập khẩu lớn thứ hai thế giới. EU là thị trường đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam. Năm 2019, XK của Việt Nam sang thị trường EU đạt 41,54 tỷ USD, chiếm 15,7% tổng kim ngạch XK của Việt Nam. Đây cũng là thị trường mà Việt Nam ở vị thế xuất siêu, với mức thặng dư thương mại năm 2019 đạt 26,63 tỷ USD. Hiện nay, EU là thị trường XK lớn thứ hai của nước ta, nhưng XK của Việt Nam vào thị trường EU hiện mới chỉ chiếm 2% thị phần. Như vậy, cơ hội để tăng trưởng XK vào thị trường EU của Việt Nam còn rất lớn.

Đánh giá về tiềm năng của thị trường EU, theo ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam: Thị trường EU và Việt Nam có đặc điểm bổ trợ lẫn nhau về lợi thế và nhu cầu nhập khẩu, ít mặt hàng mang lại tính cạnh tranh, đối đầu. Đây là lợi thế đối với hàng hóa XK của các DN Việt Nam so với hàng hóa XK của các nước, đặc biệt là các nước châu Á vào thị trường EU. Khi EVFTA có hiệu lực và đi vào thực thi, lợi thế này càng được phát huy.

Thực tế cho thấy, Việt Nam còn rất nhiều dư địa để gia tăng thị phần bằng những ngành hàng có lợi thế XK, như: Dệt may, đồ gỗ, điện tử, giày da, nông thủy sản... Đặc biệt, đối với EVFTA, lần đầu tiên chúng ta đạt tới tỷ lệ ưu đãi cao nhất trong số các đối tác thương mại của Việt Nam. Cụ thể, ngay trong 7 năm đầu tiên khi thực thi hiệp định, việc cắt giảm thuế quan cho các mặt hàng sản phẩm của Việt Nam sang EU lên tới 97%. Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI): EVFTA có chuẩn mực cao nhất, hướng tới một không gian thị trường tiềm năng lớn nhất, có tính tương hỗ, bổ sung cao nhất với nền kinh tế Việt Nam. Vì vậy, hiệp định này có ý nghĩa quan trọng với Việt Nam, xét trên nhiều góc độ: Mở rộng thị trường, thúc đẩy đầu tư, cải cách thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cơ hội mà EVFTA sẽ mang lại cho kinh tế Việt Nam là rất lớn nhưng theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh: Có EVFTA không có nghĩa mọi thứ đã dọn sẵn trên bàn tiệc và chỉ chờ chúng ta ngồi vào. Bởi, thị trường EU có yêu cầu rất khắt khe về hàng rào kỹ thuật, hàng rào vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật. Ngoài ra, không chỉ đòi hỏi rất cao về mặt chất lượng, mà người tiêu dùng EU còn chú trọng tới cách thức tạo ra sản phẩm, như phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao về bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng, an sinh xã hội, an toàn của người lao động... Ví dụ, thủy sản là mặt hàng Việt Nam có tiềm năng để phát triển mạnh mẽ tại thị trường EU, nhưng thị phần trong những năm qua vẫn chưa phát triển được nhiều vì đang bị thẻ vàng do còn hiện tượng ngư dân vi phạm quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Nắm bắt thông tin-chìa khóa để doanh nghiệp hội nhập thành công

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập thuộc VCCI  nhấn mạnh: “Nếu ví EVFTA là tuyến “đường cao tốc quy mô lớn” thì không phải loại xe nào cũng đi được trên con đường đó, cho nên không phải DN nào cũng có thể tận dụng được mà phải có sự chuẩn bị”. Để tận dụng được các ưu đãi mà EVFTA mang lại, Nhà nước cần sớm hoàn thiện các văn bản pháp lý, hướng dẫn đường đi nước bước cho DN. Về phía DN cần chủ động tìm hiểu trước các điều kiện về tiêu chuẩn kỹ thuật, đầu tư trang thiết bị, máy móc hiện đại nhằm đáp ứng những điều kiện sản xuất mới, tương thích với tiêu chuẩn của thị trường EU.

Quy tắc xuất xứ là điều kiện mấu chốt để DN có thể được hưởng ưu đãi thuế quan. Nếu hàng hóa không đáp ứng quy tắc xuất xứ vẫn có thể được XK sang châu Âu nhưng không được hưởng những ưu đãi này. Vì vậy, theo Phó cục trưởng Cục xuất nhập khẩu Trần Thanh Hải: Thời gian tới, một trong những việc các DN Việt Nam cần làm ngay là chủ động tìm hiểu nội dung của EVFTA, đặc biệt là các cam kết liên quan tới thuế quan và quy tắc xuất xứ. Từ đó, chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất, nguồn nguyên liệu để đáp ứng được quy tắc xuất xứ của hiệp định, chuyển hướng nguồn nhập khẩu sang các nguồn nguyên liệu trong nước hoặc từ các nước thành viên EVFTA.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy: Thiếu vốn và thiếu thông tin là những khó khăn mà đại đa số DN, nhất là khu vực DN nhỏ và vừa phải đối mặt trong thực thi EVFTA. Theo đó, các cơ quan quản lý cần đẩy nhanh hơn nữa cải cách hành chính, đẩy mạnh tuyên truyền, truyền thông về hiệp định. Đặc biệt, trên cơ sở các quy định của Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa, Chính phủ chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước cùng các ngân hàng thương mại tăng nguồn lực về tài chính hỗ trợ về tín dụng đối với DN nhỏ và vừa; đồng thời, sớm đưa ra các văn bản hướng dẫn và các cơ chế cụ thể về điều kiện cho vay.

Nhấn mạnh EVFTA sẽ là cú hích để Việt Nam sớm hồi phục nền kinh tế sau đại dịch Covid-19, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, sẽ đẩy nhanh các chương trình hành động để tận dụng cơ hội ngay khi hiệp định có hiệu lực. Tuy nhiên, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh lưu ý các địa phương về cam kết phát triển bền vững của Việt Nam đã được thiết kế thành một chương riêng của EVFTA. Các địa phương cần quan tâm để tránh lặp lại bài học “thẻ vàng” với thủy sản XK của Việt Nam vào EU.

Liên quan tới hoạt động hỗ trợ DN nhỏ và vừa, theo Bộ trưởng Trần Tuấn Anh, việc hỗ trợ cộng đồng DN chiếm đến 97% số DN cả nước được xác định là mối quan tâm trong điều hành của Chính phủ. Bộ Công Thương sẽ đẩy nhanh phối hợp với EU và có giải pháp cụ thể để hỗ trợ cộng đồng DN này hợp tác kỹ thuật, đào tạo… Cùng với đó, Bộ Công Thương cũng đã thiết lập trang điện tử chuyên sâu về Hiệp định EVFTA tại địa chỉ evfta.moit.gov.vn, để cung cấp thông tin, giải thích cam kết cũng như kết nối với người dân và DN về EVFTA.

nguồn: VŨ DUNG/qdnd.vn